Lập trình máy tạo nhịp tim

1. Đại cương

Người bệnh sau khi được cấy máy tạo nhịp tim vĩnh viễn cần phải được theo dõi và thiết lập chương trình hoạt động cho máy tạo nhịp định kỳ sao cho hoạt động của máy tạo nhịp tim được tối ưu phù hợp với từng người bệnh và hoàn cảnh bệnh lý.

2. Chỉ định

• Tất cả người bệnh được cấy máy tạo nhịp tim vĩnh viễn ngay sau đặt máy, trước khi ra viện và sau đó 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng, mỗi 12 tháng.
• Người bệnh cấy máy nghi ngờ có vấn đề về máy tạo nhịp tại bất kỳ thời điểm nào.
• Người bệnh có máy tạo nhịp/phá rung có triệu chứng rối loạn nhịp ghi nhận trên lâm sàng hoặc điện tim tại bất kỳ thời điểm nào.

3. Chống chỉ định

• Không có chống chỉ định.

4. Thận trọng

• Người bệnh có tình trạng cấp cứu cần xử trí ngay.

5. Chuẩn bị

5.1. Người thực hiện

• 01 bác sĩ chuyên khoa tim mạch.
• 01 kỹ thuật y hoặc điều dưỡng.

5.2. Thuốc

Không.

5.3. Thiết bị y tế

• Điện cực dán: 05 chiếc.
• Giường bệnh: 01 chiếc.
• Máy lập trình phù hợp với từng loại máy tạo nhịp tim vĩnh viễn.
• Máy ghi điện tâm đồ.

5.4. Người bệnh

Giải thích cho người bệnh mục đích của việc lập trình máy tạo nhịp tim và người bệnh đồng ý thực hiện quy trình này.

5.5. Hồ sơ bệnh án

Bệnh án cần được hoàn thiện đầy đủ thủ tục hành chính, ghi nhận xét trong quá trình khám, điều trị và ghi y lệnh đầy đủ theo quy chế bệnh án.

5.6. Thời gian thực hiện kỹ thuật: 60 phút.

5.7. Địa điểm thực hiện kỹ thuật: Buồng bệnh hoặc phòng thực hiện kỹ thuật.

5.8. Kiểm tra hồ sơ và người bệnh

• Xác định loại máy tạo nhịp đã cấy, xem lại thông số máy các lần trước, đối chiếu thuốc đang dùng, kiểm tra chỉ định và chẩn đoán ban đầu.
• Hỏi người bệnh về tiền sử tim mạch liên quan, triệu chứng cơ năng hiện tại và các thời điểm xuất hiện triệu chứng nghi ngờ có liên quan đến rối loạn nhịp.
• Hoàn thiện hồ sơ theo quy định.

6. Tiến hành quy trình kỹ thuật

6.1. Bước 1: Người bệnh nằm nghỉ yên tĩnh trên giường bệnh được lắp các điện cực theo dõi nhịp tim.

6.2. Bước 2: Sử dụng máy lập trình phù hợp với máy tạo nhịp tim vĩnh viễn để tái lập chương trình cho máy.

6.3. Bước 3: Ghi điện tâm đồ trước và sau khi lập trình máy tạo nhịp tim.

6.4. Kết thúc quy trình

• Hoạt động của máy tạo nhịp ổn định với các thông số phù hợp với từng người bệnh.
• Thời gian hoạt động còn lại của máy tạo nhịp tim và lần kiểm tra định kỳ tiếp theo.
• Ghi kết quả và dặn dò vào sổ lập trình máy.

7. Theo dõi và xử trí tai biến

7.1. Tai biến trong khi thực hiện kỹ thuật

• Trong quá trình lập trình máy tạo nhịp tim có thể có một số biến chứng như: nhịp tim chậm, ngừng tim, rung thất,... lúc đó cần phải kích hoạt ngay chế độ hoạt động cấp cứu của máy tạo nhịp tim và máy phá rung tự động.

7.2. Tai biến sau khi thực hiện kỹ thuật: Không.

7.3. Biến chứng muộn: Không.

Tài liệu tham khảo

1. Hướng dẫn quy trình kỹ thuật nội khoa chuyên ngành tim mạch (ban hành kèm theo Quyết định số 3983/QĐ-BYT ngày 03 tháng 10 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Y tế), nhà xuất bản y học, 2017.
2. Barold S, Stroobandt R, Cardiac Pacemakers Step by Step: An Illustrated Guide, handbook of Blackwell, 2005.