Trong thực hành quản lý chất lượng bệnh viện, hai khái niệm quản lý rủi ro và quản lý sự cố thường bị dùng lẫn lộn.
Tuy nhiên, đây là hai phạm trù khác nhau, tác động lên hai thời điểm khác nhau của hệ thống.
Để triển khai đúng, điều quan trọng là phải hiểu đúng bản chất của sự cố, rủi ro, và mối nguy.
𝟏. Sự cố là gì?
Sự cố là một tình huống không mong muốn nhưng nó đã xảy ra.
Bao gồm hai dạng:
- Sự cố thực sự
Đã gây ảnh hưởng, thiệt hại cho con người, tài sản hoặc quy trình.
- Sự cố gần như xảy ra (Near miss)
Là tình huống có khả năng gây hại, nhưng đã được phát hiện và ngăn chặn kịp thời nên không gây hậu quả.
Dù near miss không gây hại, nhưng vẫn được xem là sự cố và cần báo cáo.
Hệ thống có nhiều near miss nghĩa là hệ thống đang tồn tại lỗ hổng, cần cải tiến.
Tóm lại:
Sự cố = điều đã xảy ra → thuộc về hiện tại.
𝟐. Rủi ro là gì?
Rủi ro là khả năng xảy ra một sự kiện bất lợi trong tương lai.
Nó chưa chắc xảy ra, nhưng có thể xảy ra nếu không có biện pháp kiểm soát.
Tóm lại:
Rủi ro = Khả năng xảy ra → thuộc về tương lai.
𝟑. Khác biệt giữa quản lý sự cố và quản lý rủi ro
- Quản lý sự cố (Incident Management)
Tập trung vào những gì đã xảy ra, với mục tiêu:
Tìm nguyên nhân gốc rễ (Root Cause Analysis – RCA)
Khắc phục và cải tiến quy trình
Ngăn ngừa lặp lại
Ngăn near miss biến thành sự cố thật trong tương lai
Mục tiêu: Không để sự cố tái diễn.
- Quản lý rủi ro (Risk Management)
Tập trung vào những gì có khả năng xảy ra, bằng cách:
Nhận diện mối nguy
Phân tích – đánh giá mức độ rủi ro
Đưa ra biện pháp kiểm soát
Theo dõi và cập nhật liên tục
Mục tiêu: Kiểm soát mối nguy – ngăn rủi ro chuyển thành sự cố.
𝟒. Mối nguy – Rủi ro – Sự cố: Mối quan hệ chuỗi
Ba khái niệm liên kết với nhau theo chuỗi logic:
Mối nguy → Rủi ro → Sự cố
Mối nguy (Hazard):
Yếu tố tiềm ẩn có khả năng gây hại, ví dụ:
-Sàn trơn trượt
-Thiết bị cũ
-Thuốc để sai vị trí
-Quy trình thiếu bước
-Nhân sự thiếu đào tạo
Rủi ro:
Được hình thành khi:
Xác suất xảy ra mối nguy × Mức độ nghiêm trọng nếu xảy ra.
Sự cố:
Khi rủi ro thực sự xảy ra và gây hậu quả.
Quản lý tốt mối nguy → giảm rủi ro → hạn chế sự cố.
- Đăng nhập để gửi ý kiến