Tác động của Ortho-K lên kết quả phẫu thuật khúc xạ

Giới thiệu

Ngày 19 tháng 9 năm 2025, Bệnh viện A80 đã tổ chức buổi sinh hoạt khoa học chuyên đề về “Tác động của Ortho-K lên kết quả phẫu thuật khúc xạ”. Buổi sinh hoạt có sự tham gia của 88 nhân viên, dưới sự chủ tọa của BS CKI Nguyễn Minh Quân và thư ký DS Lê Hoàng Phúc. Mục tiêu của buổi sinh hoạt là để làm rõ những ảnh hưởng của việc sử dụng kính tiếp xúc Ortho-K lên kết quả phẫu thuật khúc xạ, từ đó đưa ra các giải pháp kiểm soát và chuẩn bị trước phẫu thuật, nhằm đảm bảo an toàn và hiệu quả điều trị cho bệnh nhân.

Tóm tắt

PGS.TS. Phạm Thu Hà đã trình bày báo cáo chuyên đề, tập trung vào những biến đổi hình thái giác mạc do Ortho-K gây ra. Quá trình sử dụng kính Ortho-K ban đêm làm dẹt vùng trung tâm giác mạc và làm cong vùng chu vi, dẫn đến việc đo K-reading (chỉ số độ cong giác mạc) mất tính chính xác và trục loạn thị bị méo lệch. Điều này có thể dẫn đến sai lệch trong thiết kế ablation (bản đồ laser bào mòn nhu mô giác mạc) nếu không được phát hiện và xử lý phù hợp trước phẫu thuật.

Báo cáo viên cũng nhấn mạnh những ảnh hưởng của Ortho-K lên các phép đo khúc xạ thông thường, khiến chúng không phản ánh đúng độ cận hoặc loạn thị thực tế. Bản đồ giác mạc của mắt đang đeo Ortho-K có thể xuất hiện hình ảnh tương tự giác mạc chóp (keratoconus), và sự thay đổi đặc tính cơ sinh học giác mạc có thể ảnh hưởng các chỉ số CBI (Corvis Biomechanical Index) và SSI (Stress-Strain Index). Nếu phẫu thuật khúc xạ khi giác mạc chưa hồi phục ổn định, người bệnh có nguy cơ chỉnh quá mức hoặc chưa đủ, tăng quang sai bậc cao, chói sáng, song thị, giảm chất lượng thị giác, tái cận hoặc kết quả khúc xạ không ổn định lâu dài.

Để kiểm soát và chuẩn bị trước phẫu thuật, báo cáo viên đề xuất ngưng sử dụng Ortho-K tối thiểu 4-6 tuần trước khi đo đạc tiền phẫu, theo dõi định kỳ, đánh giá độ ổn định của K-reading với mức biến thiên dưới 0,25 D cùng bản đồ giác mạc ổn định, và đánh giá cơ sinh học giác mạc bằng các phương tiện chuyên sâu như Corvis ST và ORA khi có chỉ định.

Trong quá trình thảo luận, các đại biểu đã thống nhất tăng cường khai thác tiền sử sử dụng kính áp tròng ban đêm (Ortho-K) đối với người bệnh đến tư vấn phẫu thuật khúc xạ, theo dõi và so sánh bản đồ giác mạc định kỳ khoảng 2 tuần sau khi ngưng kính nhằm đánh giá mức độ ổn định. Nhóm bác sĩ phẫu thuật khúc xạ thống nhất không tiến hành phẫu thuật khi giác mạc chưa hồi phục ổn định, cần đánh giá biến thiên K-reading giữa hai lần khám liên tiếp dưới 0,25 D, kết hợp hình thái bản đồ giác mạc trước khi lập kế hoạch ablation. Phòng Kế hoạch tổng hợp và bộ phận tư vấn cũng thống nhất tổ chức tập huấn nội dung tư vấn, giải thích cho người bệnh về lý do cần ngưng Ortho-K trong khoảng thời gian được chỉ định trước đánh giá tiền phẫu.

Kết luận của chủ tọa nhấn mạnh việc xây dựng quy trình tầm soát, theo dõi và chuẩn bị tiền phẫu đối với người bệnh có tiền sử sử dụng Ortho-K, tuân thủ đánh giá ổn định giác mạc, và tăng cường đánh giá cơ sinh học giác mạc bằng các phương tiện chuyên sâu khi có sẵn và phù hợp. Buổi sinh hoạt khoa học đã góp phần nâng cao nhận thức và kỹ năng cho đội ngũ y tế trong việc quản lý và điều trị cho bệnh nhân có tiền sử sử dụng Ortho-K trước phẫu thuật khúc xạ.