B3.4. Tạo dựng môi trường làm việc tích cực và nâng cao trình độ chuyên môn

1. Bản chất của tiêu chí B3.4

Tiêu chí B3.4 không chỉ yêu cầu bệnh viện có phong trào thi đua, sinh hoạt chuyên môn hay hoạt động nội bộ, mà yêu cầu xây dựng được một môi trường làm việc tích cực – nơi nhân viên được tôn trọng, được học tập, được phát triển chuyên môn và được khuyến khích cải tiến liên tục.

Về bản chất, B3.4 trả lời ba câu hỏi cốt lõi:

• Môi trường làm việc tại bệnh viện có khuyến khích tinh thần hợp tác, học hỏi và cải tiến hay không?

• Nhân viên y tế có cơ hội nâng cao trình độ chuyên môn một cách thực chất, hay chỉ học tập mang tính hình thức?

• Các hoạt động xây dựng môi trường làm việc và phát triển chuyên môn có được duy trì lâu dài, hay chỉ bùng lên theo phong trào?

B3.4 là tiêu chí thể hiện trạng thái văn hóa tổ chức của bệnh viện: nơi con người không chỉ “đi làm”, mà còn trưởng thành về nghề nghiệp và tư duy chuyên môn.

2. Nội dung yêu cầu theo Hướng dẫn kiểm tra – đánh giá

Theo Hướng dẫn kiểm tra – đánh giá Phần B, tiêu chí B3.4 tập trung đánh giá các nội dung chính sau:

• Bệnh viện xây dựng môi trường làm việc tích cực, tôn trọng và hợp tác;

• Nhân viên y tế được tạo điều kiện nâng cao trình độ chuyên môn;

• Có hoạt động sinh hoạt chuyên môn, trao đổi học thuật, chia sẻ kinh nghiệm;

• Khuyến khích sáng kiến, cải tiến, học tập liên tục;

• Các hoạt động trên được duy trì thường xuyên, có hiệu quả.

Điểm quan trọng: đoàn đánh giá sẽ quan sát “không khí làm việc” và phỏng vấn nhân viên, không chỉ xem kế hoạch hay biên bản họp.

3. Hiểu đúng B3.4 để tránh “không khí tốt nhưng không phát triển”

3.1. Môi trường tích cực không đồng nghĩa với dễ dãi

Một sai lầm phổ biến là:

• Đồng nhất môi trường tích cực với “dễ tính, nể nang”;

• Ngại góp ý, ngại phản biện chuyên môn.

Trong khi đó, môi trường tích cực đúng nghĩa là:

• An toàn để trao đổi chuyên môn;

• Dám nêu vấn đề;

• Dám học từ sai sót.

Nếu chỉ hòa thuận bề ngoài nhưng thiếu học thuật và phản biện, B3.4 chưa đạt bản chất.

3.2. Nâng cao trình độ chuyên môn phải gắn với thực hành

Một số bệnh viện:

• Có nhiều buổi sinh hoạt;

• Nhưng nội dung xa rời thực tế;

• Không tác động đến chất lượng chuyên môn.

B3.4 yêu cầu môi trường làm việc phải hỗ trợ việc học gắn với thực hành, không chỉ tạo không khí.

4. Cách triển khai B3.4 trong thực tế bệnh viện

4.1. Xây dựng văn hóa trao đổi và học tập chuyên môn

Để triển khai đúng B3.4, bệnh viện cần:

• Khuyến khích thảo luận ca bệnh, hội chẩn;

• Tạo không gian để nhân viên trẻ học từ người có kinh nghiệm;

• Không quy chụp, đổ lỗi khi trao đổi chuyên môn.

Một môi trường học tập chỉ hình thành khi nhân viên cảm thấy an toàn khi chia sẻ.

4.2. Gắn nâng cao trình độ với nhu cầu thực tế của bệnh viện

Nâng cao trình độ chuyên môn cần:

• Phù hợp định hướng phát triển chuyên khoa;

• Giải quyết các vấn đề chuyên môn đang tồn tại;

• Gắn với cải thiện chất lượng và an toàn người bệnh.

Khi thấy học tập giúp làm việc tốt hơn, nhân viên sẽ chủ động tham gia.

4.3. Vai trò dẫn dắt của lãnh đạo và trưởng khoa

Môi trường làm việc chịu ảnh hưởng trực tiếp từ:

• Phong cách lãnh đạo;

• Cách ứng xử của trưởng khoa, điều dưỡng trưởng.

Nếu lãnh đạo:

• Tôn trọng chuyên môn;

• Khuyến khích học hỏi;

• Ghi nhận nỗ lực cải tiến,

thì B3.4 sẽ được duy trì một cách tự nhiên.

5. Duy trì B3.4 một cách bền vững

Duy trì B3.4 đòi hỏi bệnh viện:

• Đưa sinh hoạt chuyên môn vào nếp thường xuyên;

• Gắn học tập với cải tiến chất lượng;

• Ghi nhận và lan tỏa các sáng kiến tốt;

• Đánh giá định kỳ mức độ hài lòng và động lực làm việc của nhân viên.

Một bệnh viện duy trì tốt B3.4 thường:

• Có không khí làm việc cởi mở;

• Nhân viên chủ động học hỏi;

• Chất lượng chuyên môn được nâng cao theo thời gian;

• Ít xung đột nội bộ.

6. Những lỗi thường gặp khi triển khai B3.4

Các lỗi phổ biến gồm:

• Hoạt động mang tính phong trào;

• Sinh hoạt chuyên môn hình thức;

• Ngại phản biện, sợ va chạm;

• Thiếu vai trò dẫn dắt của lãnh đạo;

• Không gắn học tập với cải tiến thực tế.

Những lỗi này khiến B3.4 tạo được “không khí” nhưng không tạo được năng lực.

7. Ý nghĩa của B3.4 đối với Chương B3 và toàn bộ Phần B

B3.4 là tiêu chí khóa vòng phát triển nguồn nhân lực bệnh viện:

• B3.1: Đãi ngộ;

• B3.2: Điều kiện làm việc;

• B3.3: Sức khỏe thể chất – tinh thần;

• B3.4: Môi trường tích cực và phát triển chuyên môn liên tục.

Khi B3.4 được triển khai đúng, bệnh viện:

• Xây dựng được đội ngũ học tập suốt đời;

• Nâng cao chất lượng chuyên môn bền vững;

• Tạo nền tảng cho cải tiến liên tục;

• Khép kín Phần B bằng một văn hóa phát triển con người đúng nghĩa.