🎯 MỤC TIÊU

Về kiến thức:

1. Hiểu được vai trò của poster và oral presentation trong truyền thông khoa học.
2. Phân biệt được mục tiêu của poster hội nghị, slide oral presentation và manuscript.
3. Mô tả được cấu trúc poster khoa học chuẩn: Background, Objectives, Methods, Results, Conclusions.
4. Hiểu nguyên tắc visual hierarchy: người xem phải thấy title, key result và conclusion trước khi đọc chi tiết.
5. Mô tả được cấu trúc bài trình bày 10–15 phút: mở đầu, phương pháp, kết quả chính, ý nghĩa và kết luận.
6. Nhận biết được lỗi thường gặp khi trình bày nghiên cứu: quá nhiều chữ, biểu đồ khó đọc, slide rối, nói quá thời gian, kết luận vượt quá dữ liệu.

Về kỹ năng:

7. Chuyển abstract hoặc manuscript thành poster khoa học ngắn gọn.
8. Thiết kế được poster 90 × 120 cm theo bố cục dễ đọc.
9. Tạo được slide presentation 10–15 phút với cấu trúc logic.
10. Dùng AI để tạo outline, key message, poster text, speaker notes và câu trả lời Q&A.
11. Biên tập biểu đồ, bảng và hình ảnh để phù hợp poster/slide.
12. Thực hành trình bày nghiên cứu trong 3 phút và 10 phút.
13. Sử dụng checklist để tự đánh giá poster và slide trước hội nghị.

Về thái độ:

14. Không biến poster thành manuscript phóng to.
15. Không biến slide thành tài liệu Word có nền xanh.
16. Biết tôn trọng thời gian người nghe.
17. Dùng AI để làm rõ thông điệp, không dùng AI để trang trí rối mắt hoặc tạo hình ảnh sai khoa học.
18. Tự tin kể câu chuyện nghiên cứu thay vì chỉ đọc số liệu.

Thông điệp chính:
Một nghiên cứu tốt cần được trình bày rõ. Nếu người nghe không hiểu trong 3 phút, vấn đề có thể không nằm ở nghiên cứu — mà nằm ở cách kể câu chuyện.

PHẦN 1: VÌ SAO KỸ NĂNG TRÌNH BÀY NGHIÊN CỨU QUAN TRỌNG?

1.1. Poster và slide là “cửa sổ” của nghiên cứu

Ở hội nghị, người tham dự không có thời gian đọc toàn bộ manuscript. Họ thường chỉ có:

• 30 giây để nhìn poster.
• 3 phút để nghe elevator pitch.
• 10–15 phút để nghe oral presentation.
• 1–2 câu hỏi để quyết định có muốn trao đổi tiếp hay không.

Vì vậy, poster và slide cần trả lời nhanh:

1. Bạn nghiên cứu vấn đề gì?
2. Vì sao vấn đề đó quan trọng?
3. Bạn đã làm như thế nào?
4. Bạn tìm thấy gì?
5. Điều đó có ý nghĩa gì?

Nếu poster/slide không trả lời được 5 câu này, người xem sẽ bước sang poster bên cạnh. Hội nghị rất tàn nhẫn: poster bên cạnh thường có màu đẹp hơn và tác giả đang cầm cà phê.

1.2. Poster, slide và manuscript khác nhau thế nào?

Một lỗi kinh điển

Lấy manuscript, copy từng đoạn vào poster, rồi thu nhỏ font còn 12 pt.

Kết quả: poster nhìn như tờ hướng dẫn sử dụng máy siêu âm. Không ai đọc, kể cả tác giả.

PHẦN 2: NGUYÊN TẮC “ONE CORE MESSAGE”

2.1. Key message là gì?

Key message là một câu ngắn nói rõ phát hiện hoặc ý nghĩa chính của nghiên cứu.

Ví dụ chưa tốt:

Nghiên cứu của chúng tôi khảo sát nhiều yếu tố liên quan đến tuân thủ điều trị ở bệnh nhân tăng huyết áp.

Tốt hơn:

Gần một nửa bệnh nhân tăng huyết áp ngoại trú tại Bệnh viện X không tuân thủ thuốc, chủ yếu liên quan đến kiến thức bệnh thấp và tác dụng phụ của thuốc.

Tốt hơn nữa cho poster:

Medication non-adherence was common and strongly linked to low disease knowledge.

2.2. Công thức tạo key message

[Đối tượng] + [phát hiện chính] + [ý nghĩa thực hành]

Ví dụ:

Ở điều dưỡng ICU, stress mức độ cao phổ biến và liên quan đến làm ca đêm thường xuyên, gợi ý cần chương trình hỗ trợ sức khỏe tinh thần tại khoa hồi sức.

2.3. Prompt AI tạo key message

Tôi có nghiên cứu sau:

Title:
[Tiêu đề]

Background:
[Tóm tắt 2–3 câu]

Methods:
[Tóm tắt thiết kế, đối tượng, cỡ mẫu]

Key results:
[Kết quả chính]

Conclusion:
[Kết luận hiện tại]

Hãy giúp tôi tạo:
1. Một key message 1 câu, tối đa 25 từ
2. Một phiên bản tiếng Anh
3. Một phiên bản dễ hiểu cho người không cùng chuyên khoa
4. Một phiên bản phù hợp để đặt nổi bật trên poster
5. Một phiên bản phù hợp để mở đầu oral presentation

Yêu cầu:
- Không phóng đại
- Không suy luận nhân quả nếu nghiên cứu không phải can thiệp/RCT
- Giữ đúng dữ liệu tôi cung cấp

PHẦN 3: THIẾT KẾ POSTER KHOA HỌC

Khung chương trình gốc nhấn mạnh poster hội nghị thường dùng kích thước chuẩn 90 × 120 cm, có các phần Background, Methods, Results, Conclusions; poster cần visual hierarchy rõ ràng, ưu tiên title, figures và ít chữ hơn.

3.1. Poster khoa học là gì?

Poster khoa học là bản tóm tắt trực quan của nghiên cứu, thường dùng tại hội nghị để:

• Trình bày kết quả.
• Trao đổi với đồng nghiệp.
• Nhận phản biện nhanh.
• Tìm cộng tác.
• Gây chú ý với chuyên gia cùng lĩnh vực.
• Chuẩn bị cho manuscript hoặc grant tiếp theo.

Poster tốt không phải poster chứa nhiều thông tin nhất. Poster tốt là poster giúp người xem hiểu nhanh nhất.

3.2. Kích thước poster

Kích thước thường gặp:

Nguyên tắc

Luôn kiểm tra hướng dẫn của hội nghị trước khi thiết kế:

• Kích thước.
• Portrait hay landscape.
• Có template không.
• Có yêu cầu logo không.
• Có cần QR code không.
• Có yêu cầu font/định dạng file không.
• Có nộp PDF trước không.

3.3. Cấu trúc poster chuẩn

Một poster nghiên cứu y khoa thường gồm:

1. Title.
2. Authors and affiliations.
3. Background.
4. Objectives.
5. Methods.
6. Results.
7. Conclusions.
8. Implications / Recommendations.
9. Limitations, nếu cần.
10. References, rất ngắn.
11. Acknowledgments / Funding / Ethics / AI disclosure.
12. QR code hoặc contact.

Bố cục 3 cột phổ biến

┌──────────────────────────────────────────────┐
│ TITLE + AUTHORS + AFFILIATIONS               │
├──────────────┬──────────────┬────────────────┤
│ Background   │ Methods      │ Results        │
│ Objectives   │              │ Main Figures   │
├──────────────┴──────────────┴────────────────┤
│ Conclusions | Implications | QR | Contact     │
└──────────────────────────────────────────────┘

Bố cục theo câu chuyện

Problem → What we did → What we found → Why it matters

Bố cục này thường dễ đọc hơn IMRAD cứng nhắc, đặc biệt với hội nghị có người nghe đa chuyên khoa.

3.4. Visual hierarchy — Thứ tự mắt người đọc

Người xem thường nhìn theo thứ tự:

1. Title.
2. Hình/bảng lớn nhất.
3. Kết luận nổi bật.
4. Tên tác giả/đơn vị.
5. Background/Methods nếu quan tâm.
6. QR code/contact nếu muốn đọc thêm.

Vì vậy:

• Title phải rõ.
• Results phải nổi bật.
• Conclusion phải dễ thấy.
• Background không được chiếm quá nhiều diện tích.
• Methods chỉ cần đủ để hiểu nghiên cứu làm gì.
• Đừng để poster trông như “bức tường chữ”.

3.5. Quy tắc chữ trên poster

Quy tắc “2 mét”

In thử hoặc zoom poster trên màn hình. Nếu đứng cách 2 mét không đọc được nội dung chính, poster cần sửa.

Poster không phải thử nghiệm đo thị lực hội nghị. Đừng bắt người xem nheo mắt như đang đọc nhãn thuốc hết hạn.

3.6. Mỗi phần poster nên viết gì?

A. Background

Mục tiêu: giải thích vì sao nghiên cứu đáng quan tâm.

Không nên viết quá dài. Chỉ cần 2–3 bullet.

Ví dụ:

- Medication adherence is essential for hypertension control.
- Non-adherence remains common in outpatient care.
- Local data from provincial hospitals in Vietnam are limited.

B. Objective

Nên viết 1 câu rõ ràng.

To estimate the prevalence of medication non-adherence and identify associated factors among hypertensive outpatients at Hospital X.

C. Methods

Chỉ nêu các thông tin cốt lõi:

• Study design.
• Setting.
• Participants.
• Sample size.
• Measures.
• Statistical analysis.

Ví dụ:

- Design: Cross-sectional study
- Setting: Outpatient clinic, Hospital X
- Participants: Adults with diagnosed hypertension
- Outcome: Medication non-adherence measured by MMAS-8
- Analysis: Multivariable logistic regression

D. Results

Đây là phần quan trọng nhất.

Nên ưu tiên:

• 1 biểu đồ chính.
• 1 bảng nhỏ hoặc infographic.
• 3–4 kết quả chính.

Ví dụ:

- 46.2% of participants had low medication adherence.
- Low disease knowledge was associated with non-adherence.
- Patients reporting side effects had higher odds of non-adherence.

E. Conclusions

Viết ngắn, thận trọng.

Medication non-adherence was common among hypertensive outpatients. Interventions addressing disease knowledge and medication side effects may improve long-term adherence.

F. Implications

Câu hỏi: bệnh viện hoặc người làm lâm sàng nên làm gì tiếp?

Implications:
- Strengthen patient education at discharge and follow-up.
- Screen for side effects during routine visits.
- Develop reminder-based adherence support.

PHẦN 4: BIỂU ĐỒ VÀ BẢNG TRONG POSTER

4.1. Poster nên có bao nhiêu hình?

Gợi ý:

• 1 hình chính thật rõ.
• 1–2 hình phụ nếu cần.
• Tối đa 1 bảng lớn.
• Nếu có nhiều kết quả, đưa QR code dẫn tới supplementary hoặc manuscript.

4.2. Biểu đồ nào phù hợp?

4.3. Lỗi biểu đồ thường gặp

Ví dụ title biểu đồ yếu

Figure 1. HbA1c by group.

Title tốt hơn

Treatment A showed greater HbA1c reduction after 12 weeks.

PHẦN 5: DÙNG AI ĐỂ TẠO POSTER

Khung chương trình gốc nêu AI có thể hỗ trợ content generation, layout suggestions, visual creation và script writing; công cụ poster gồm PowerPoint, Canva và Adobe Illustrator.

5.1. AI có thể giúp gì?

AI có thể hỗ trợ:

• Rút gọn abstract thành poster text.
• Tạo key message.
• Gợi ý bố cục.
• Gợi ý tiêu đề ngắn hơn.
• Viết bullet points.
• Gợi ý visual phù hợp.
• Viết phần “Implications”.
• Tạo script 3 phút để đứng cạnh poster.
• Tạo câu trả lời cho Q&A.
• Chỉnh tiếng Anh cho poster.

AI không nên:

• Tạo kết quả mới.
• Bịa số liệu.
• Bịa biểu đồ.
• Tạo hình ảnh y khoa sai giải phẫu.
• Tạo QR code giả.
• Tự thêm tài liệu tham khảo chưa kiểm chứng.
• Dùng hình bệnh nhân thật khi chưa có consent.

5.2. Prompt tạo nội dung poster

Đây là prompt mở rộng từ khung thực hành gốc của Bài 19, trong đó học viên dùng nghiên cứu của mình để tạo nội dung poster 90 × 120 cm, với audience là bác sĩ Việt Nam đa chuyên khoa.

Help me create content for a scientific poster about my study.

Study title:
[Title]

Conference:
[Name or type of conference]

Poster size:
90 × 120 cm, portrait

Audience:
Vietnamese physicians and healthcare workers, mixed specialties

Sections:
- Background
- Objectives
- Methods
- Results
- Conclusions
- Implications

Study summary:
Background:
[Brief summary]

Methods:
[Study design, setting, participants, sample size, measurements]

Results:
[Key findings with numbers]

Conclusion:
[Current conclusion]

Please provide:
1. A concise poster title
2. A one-sentence key message
3. Bullet points for each section, maximum 3–4 bullets per section
4. Suggested visuals for Results
5. Suggested layout
6. Word count limit for each section
7. A short 2–3 minute poster pitch

Requirements:
- Do not add data not provided
- Do not overstate conclusions
- Use clear scientific English
- Keep text suitable for a poster, not a manuscript

5.3. Prompt rút gọn poster text

Dưới đây là phần Background dài của manuscript:

[Dán đoạn]

Hãy rút gọn thành 3 bullet points cho poster khoa học.

Yêu cầu:
- Mỗi bullet tối đa 15 từ
- Dễ hiểu với bác sĩ không cùng chuyên khoa
- Giữ ý nghĩa khoa học
- Không thêm tài liệu hoặc số liệu mới

5.4. Prompt gợi ý visual

Tôi có các kết quả sau:

1. [Kết quả 1]
2. [Kết quả 2]
3. [Kết quả 3]

Hãy gợi ý:
1. Biểu đồ phù hợp nhất cho từng kết quả
2. Kết quả nào nên là main figure trên poster
3. Kết quả nào nên đưa vào bảng nhỏ
4. Cách đặt title cho mỗi hình theo dạng thông điệp
5. Cách tránh biểu đồ quá rối

PHẦN 6: CÔNG CỤ THIẾT KẾ POSTER

6.1. PowerPoint

PowerPoint quen thuộc, dễ dùng, phù hợp với đa số bệnh viện.

Ưu điểm

• Hầu như ai cũng có.
• Dễ chỉnh layout.
• Dễ xuất PDF.
• Có thể thiết kế poster khổ lớn.
• Dễ chèn biểu đồ từ Excel.

Lưu ý

Khi làm poster bằng PowerPoint:

1. Vào Design → Slide Size → Custom Slide Size.
2. Chọn kích thước 90 × 120 cm hoặc theo yêu cầu hội nghị.
3. Thiết kế ngay từ khổ thật.
4. Không thiết kế trên slide 16:9 rồi phóng to sau.
5. Xuất PDF chất lượng cao.

6.2. Canva

Canva có nhiều template poster khoa học và AI design support. Khung chương trình gốc gợi ý dùng Canva template “Scientific Poster”, tùy chỉnh màu theo branding bệnh viện/trường, chèn nội dung AI tạo và kiểm tra khả năng đọc từ 2 mét.

Ưu điểm

• Template đẹp.
• Dễ kéo thả.
• Có gợi ý thiết kế.
• Phù hợp người không chuyên design.
• Dễ chia sẻ nhóm.

Hạn chế

• Có thể cần tài khoản Pro cho một số template.
• Dễ “quá đẹp nhưng không khoa học” nếu dùng hình trang trí nhiều.
• Cần kiểm tra kỹ export PDF.

6.3. Adobe Illustrator

Phù hợp người có kinh nghiệm thiết kế.

Ưu điểm

• Kiểm soát đồ họa tốt.
• Phù hợp poster chuyên nghiệp.
• Xuất file in chất lượng cao.

Hạn chế

• Khó học.
• Không cần thiết với đa số học viên.
• Dễ mất thời gian chỉnh từng pixel trong khi nội dung chưa rõ.

PHẦN 7: ORAL PRESENTATION — TRÌNH BÀY MIỆNG

Khung chương trình gốc gợi ý bài oral presentation có cấu trúc Intro → Methods → Results → Discussion, thường 15 phút, quy tắc khoảng 1 slide/phút, và nhấn mạnh “tell a story, don’t just report data”.

7.1. Oral presentation khác poster thế nào?

Poster là người xem chủ động đi qua và hỏi.
Oral presentation là bạn dẫn người nghe đi qua câu chuyện.

Slide tốt không đứng một mình như manuscript. Slide tốt hỗ trợ lời nói.

Mục tiêu của oral presentation

• Dẫn dắt vấn đề.
• Làm rõ gap.
• Trình bày phương pháp đủ tin cậy.
• Nhấn mạnh kết quả chính.
• Giải thích ý nghĩa.
• Trả lời câu hỏi.

7.2. Cấu trúc bài 10 phút

7.3. Cấu trúc bài 15 phút

Quy tắc 1 slide/phút

Nếu có 15 phút, thường không nên quá 15 slide. Nếu bạn có 45 slide cho 15 phút, đó không phải presentation, đó là chạy marathon PowerPoint.

PHẦN 8: THIẾT KẾ SLIDE KHOA HỌC

8.1. Nguyên tắc một slide — một ý

Mỗi slide nên trả lời một câu hỏi hoặc truyền một thông điệp.

Slide yếu

Title:

Results

Nội dung: 12 bullet, 2 bảng, 1 biểu đồ.

Slide tốt

Title:

Medication non-adherence was present in nearly half of participants.

Nội dung: 1 biểu đồ tỷ lệ, 1 câu kết quả chính.

8.2. Slide title nên là thông điệp

Không nên dùng title chung chung:

• Background.
• Methods.
• Results.
• Discussion.

Nên dùng title dạng kết luận:

• Hypertension control remains suboptimal in outpatient settings.
• We conducted a cross-sectional study among 320 hypertensive outpatients.
• Low disease knowledge was the strongest factor associated with non-adherence.
• Findings support routine adherence screening in outpatient clinics.

8.3. Quy tắc chữ trên slide

8.4. Bảng trong slide

Table 1 đầy đủ thường không phù hợp để đưa nguyên vào slide.

Cách tốt hơn:

• Chỉ chọn 3–5 biến quan trọng.
• Highlight điểm chính.
• Đưa bảng đầy đủ vào backup slide.
• Dùng biểu đồ thay bảng nếu có thể.

PHẦN 9: DÙNG AI ĐỂ TẠO SLIDE PRESENTATION

Khung chương trình gốc liệt kê các công cụ slide gồm PowerPoint with AI Designer, Google Slides, Canva Presentations; công cụ nội dung gồm ChatGPT/Claude và AI image generators với lưu ý thận trọng.

9.1. AI có thể giúp gì?

AI có thể:

• Chuyển abstract thành slide outline.
• Viết speaker notes.
• Rút gọn bullet.
• Tạo title dạng thông điệp.
• Gợi ý biểu đồ.
• Tạo script 10 phút.
• Gợi ý câu trả lời Q&A.
• Chỉnh tiếng Anh nói.
• Tạo bản 3 phút, 5 phút, 10 phút, 15 phút từ cùng nghiên cứu.

9.2. Prompt tạo slide outline

Tôi cần tạo slide presentation 10 phút cho nghiên cứu sau:

Title:
[Title]

Audience:
[Bác sĩ đa chuyên khoa / hội nghị điều dưỡng / hội đồng khoa học]

Background:
[Tóm tắt]

Objective:
[Mục tiêu]

Methods:
[Thiết kế, đối tượng, cỡ mẫu, biến chính, phân tích]

Results:
[Kết quả chính với số liệu]

Conclusion:
[Kết luận]

Hãy tạo outline 10–12 slide gồm:
1. Slide title dạng thông điệp
2. Nội dung chính mỗi slide, tối đa 3 bullet
3. Gợi ý visual cho từng slide
4. Speaker notes ngắn cho từng slide
5. Thời lượng gợi ý mỗi slide

Yêu cầu:
- Không thêm dữ liệu ngoài nội dung tôi cung cấp
- Không phóng đại kết luận
- Phù hợp trình bày tại hội nghị y khoa

9.3. Prompt tạo speaker notes

Dưới đây là outline slide của tôi:

[Dán outline]

Hãy viết speaker notes cho bài trình bày 10 phút.

Yêu cầu:
- Ngôn ngữ tự nhiên, dễ nói
- Không đọc nguyên bullet trên slide
- Có câu chuyển ý giữa các phần
- Nhấn mạnh 3 kết quả chính
- Kết luận thận trọng
- Chuẩn bị câu kết thúc mạnh trong 20 giây

9.4. Prompt rút gọn khi quá thời gian

Bài nói của tôi hiện dài khoảng 15 phút, nhưng hội nghị chỉ cho 8 phút.

Dưới đây là script:
[Dán script]

Hãy giúp tôi rút xuống 8 phút bằng cách:
1. Giữ lại key message
2. Giảm Background
3. Chỉ giữ 2–3 kết quả chính
4. Rút Discussion
5. Đề xuất slide nào nên chuyển sang backup
6. Không làm thay đổi ý nghĩa khoa học

PHẦN 10: KỂ CÂU CHUYỆN NGHIÊN CỨU

10.1. Đừng chỉ báo cáo dữ liệu

Một bài trình bày yếu:

Đây là Background. Đây là Methods. Đây là Results. Đây là Discussion. Xin hết.

Một bài trình bày tốt:

Đây là vấn đề chúng ta gặp trong thực hành. Bằng chứng hiện tại còn thiếu điểm này. Chúng tôi thực hiện nghiên cứu để trả lời câu hỏi đó. Kết quả cho thấy điều quan trọng này. Điều này gợi ý bệnh viện có thể làm việc sau.

10.2. Cấu trúc story arc

Problem
   ↓
Gap
   ↓
Question
   ↓
Approach
   ↓
Finding
   ↓
Meaning
   ↓
Next step

10.3. Ví dụ mở đầu mạnh

Mở đầu yếu

Xin chào quý thầy cô và đồng nghiệp. Tôi xin trình bày nghiên cứu về tuân thủ thuốc ở bệnh nhân tăng huyết áp.

Mở đầu tốt hơn

Mỗi tuần, phòng khám ngoại trú của chúng tôi gặp nhiều bệnh nhân tăng huyết áp tái khám đều đặn nhưng huyết áp vẫn không kiểm soát. Câu hỏi đặt ra là: vấn đề nằm ở thuốc, ở hệ thống theo dõi, hay ở tuân thủ điều trị? Nghiên cứu này được thực hiện để trả lời một phần câu hỏi đó.

PHẦN 11: Q&A — TRẢ LỜI CÂU HỎI SAU TRÌNH BÀY

11.1. Các loại câu hỏi thường gặp

11.2. Công thức trả lời Q&A

Cảm ơn câu hỏi
   ↓
Trả lời trực tiếp
   ↓
Nêu bằng chứng hoặc lý do
   ↓
Thừa nhận giới hạn nếu có
   ↓
Kết nối với bước tiếp theo

Ví dụ

Câu hỏi:

Nghiên cứu một trung tâm như vậy có áp dụng được cho bệnh viện khác không?

Trả lời:

Cảm ơn câu hỏi rất quan trọng. Vì nghiên cứu của chúng tôi thực hiện tại một bệnh viện tuyến tỉnh, khả năng khái quát cho các bệnh viện khác còn hạn chế. Tuy nhiên, đặc điểm bệnh nhân ngoại trú tăng huyết áp trong nghiên cứu khá tương đồng với nhiều cơ sở tuyến tỉnh. Chúng tôi đã bổ sung điểm này trong phần hạn chế và bước tiếp theo là thực hiện nghiên cứu đa trung tâm để kiểm định tính khái quát.

11.3. Prompt AI chuẩn bị Q&A

Tôi sắp trình bày nghiên cứu sau tại hội nghị:

Title:
[Title]

Study design:
[Design]

Key methods:
[Methods]

Key results:
[Results]

Limitations:
[Limitations]

Audience:
[Audience]

Hãy tạo 15 câu hỏi khó mà hội đồng hoặc người nghe có thể hỏi, gồm:
- 5 câu về methods/statistics
- 5 câu về interpretation/limitations
- 3 câu về clinical implications
- 2 câu về AI use/ethics nếu liên quan

Với mỗi câu, hãy gợi ý câu trả lời ngắn, lịch sự, thận trọng và đúng khoa học.

PHẦN 12: AI-GENERATED VISUALS — DÙNG CẨN THẬN

12.1. Khi nào có thể dùng AI image generators?

Có thể dùng để tạo:

• Hình minh họa khái niệm chung.
• Background trừu tượng cho slide mở đầu.
• Icon không liên quan dữ liệu.
• Infographic đơn giản nếu được kiểm tra kỹ.

12.2. Khi nào không nên dùng?

Không nên dùng AI image generators để tạo:

• Hình ảnh bệnh nhân thật.
• Hình X-quang/CT/MRI giả làm dữ liệu.
• Biểu đồ kết quả nghiên cứu.
• Hình giải phẫu/phẫu thuật nếu chưa kiểm chứng.
• Hình tế bào/mô bệnh học giả.
• Hình minh họa cơ chế bệnh sinh nếu có nguy cơ sai khoa học.
• Logo bệnh viện/trường nếu không được phép.

12.3. Nguyên tắc

• Hình dữ liệu phải được tạo từ dữ liệu thật.
• Hình AI phải được khai báo nếu hội nghị/tạp chí yêu cầu.
• Không dùng hình AI gây hiểu nhầm là dữ liệu nghiên cứu.
• Không dùng hình AI chứa thông tin định danh.
• Không để thẩm mỹ thắng sự thật.

Hình đẹp mà sai khoa học giống áo blouse phẳng phiu mặc ngược: nhìn có vẻ chỉn chu, nhưng ai tinh mắt cũng thấy có gì đó không ổn.

PHẦN 13: THỰC HÀNH TRÊN LỚP

Theo khung chương trình gốc, Bài 19 có hai thực hành chính: thiết kế scientific poster từ nghiên cứu của học viên và tạo slide presentation cho bài oral 15 phút.

Tổng thời lượng thực hành: 55–60 phút

Thực hành 1: Design Scientific Poster — 30 phút

Mục tiêu

Tạo draft poster 90 × 120 cm từ nghiên cứu của học viên.

Bước 1: Content planning với AI — 10 phút

Học viên dùng prompt:

Tôi cần tạo poster khoa học cho nghiên cứu sau:

Title:
[Title]

Conference:
[Name]

Poster size:
90 × 120 cm, portrait

Audience:
Vietnamese healthcare workers, mixed specialties

Background:
[Brief summary]

Methods:
[Brief summary]

Results:
[Key results with numbers]

Conclusion:
[Conclusion]

Hãy tạo:
1. Poster title ngắn hơn nếu cần
2. Key message
3. Bullet points cho Background, Methods, Results, Conclusions
4. Gợi ý visual
5. Bố cục 3 cột
6. Word count tối đa cho từng phần
7. Poster pitch 2 phút

Bước 2: Thiết kế layout — 15 phút

Dùng PowerPoint hoặc Canva.

Yêu cầu:

• Kích thước đúng.
• Title lớn.
• Results nổi bật.
• Có ít nhất 1 biểu đồ/hình chính.
• Background ngắn.
• Conclusion rõ.
• Có contact/QR code giả lập nếu chưa có.
• Không quá 800–1000 từ.

Bước 3: Peer review — 5 phút

Học viên đổi poster với bạn bên cạnh và trả lời:

Thực hành 2: Create Slide Presentation — 25 phút

Mục tiêu

Tạo outline slide cho bài trình bày 10–15 phút.

Bước 1: Tạo slide outline với AI — 10 phút

Tôi cần tạo bài oral presentation 15 phút cho nghiên cứu sau:

Title:
[Title]

Audience:
[Audience]

Background:
[Background]

Objective:
[Objective]

Methods:
[Methods]

Results:
[Results]

Conclusion:
[Conclusion]

Hãy tạo 12–15 slide gồm:
- Slide title dạng thông điệp
- 2–3 bullet chính mỗi slide
- Visual gợi ý
- Speaker notes ngắn
- Thời lượng mỗi slide

Yêu cầu:
- Quy tắc 1 slide/phút
- Không thêm dữ liệu mới
- Kết luận thận trọng

Bước 2: Chọn 3 slide quan trọng nhất — 5 phút

Mỗi học viên chọn:

1. Slide problem/gap.
2. Slide main result.
3. Slide conclusion/implication.

Bước 3: Mini presentation — 10 phút

Mỗi học viên trình bày 3 phút:

• 30 giây problem.
• 30 giây methods.
• 1 phút results.
• 1 phút meaning/conclusion.

Bạn cùng nhóm góp ý theo mẫu:

1. Tôi hiểu key message là...
2. Điểm mạnh nhất của bài trình bày là...
3. Một slide/câu cần rút gọn là...
4. Một câu hỏi tôi có thể hỏi sau bài nói là...

PHẦN 14: CASE STUDY THẢO LUẬN

Case 1: Poster quá nhiều chữ

Poster có 1800 từ, 4 bảng lớn, 6 references và font body 14 pt.

Câu hỏi

1. Vấn đề chính là gì?
2. Nên cắt phần nào?
3. Kết quả nào nên chuyển thành hình?
4. Làm sao kiểm tra poster đọc được từ xa?

Gợi ý

Cần giảm chữ, ưu tiên results, rút Methods, bỏ references không cần thiết, thay bảng bằng biểu đồ, tăng font, kiểm tra “2 mét”. Poster không phải manuscript dán lên tường.

Case 2: Slide toàn bullet

Bài 15 phút có 28 slide, mỗi slide 8–10 bullet. Người trình bày đọc từng dòng.

Câu hỏi

1. Vì sao bài trình bày khó nghe?
2. Nên giảm còn bao nhiêu slide?
3. Làm sao chuyển bullet thành story?
4. AI có thể giúp gì?

Gợi ý

Nên còn 12–15 slide. Mỗi slide một ý. Dùng title dạng thông điệp. AI có thể rút gọn bullet, viết speaker notes và đề xuất visual.

Case 3: Kết luận quá mạnh

Nghiên cứu cắt ngang nhưng slide conclusion ghi:

Night shifts cause burnout among ICU nurses.

Câu hỏi

1. Sai ở đâu?
2. Nên viết lại thế nào?
3. Nếu người nghe hỏi về causality thì trả lời ra sao?

Gợi ý

Nghiên cứu cắt ngang không chứng minh nhân quả.

Viết lại:

Night shift frequency was associated with higher burnout scores among ICU nurses.

Trả lời Q&A:

Vì thiết kế cắt ngang, chúng tôi không thể kết luận quan hệ nhân quả. Kết quả chỉ gợi ý mối liên quan và cần nghiên cứu dọc hoặc can thiệp để đánh giá sâu hơn.

Case 4: AI tạo hình minh họa sai

AI tạo hình “bệnh nhân ICU” nhưng có dây monitor nối sai vị trí, thiết bị không thực tế, và nhân vật có khuôn mặt nhận diện được.

Câu hỏi

1. Có nên dùng hình này không?
2. Có rủi ro gì?
3. Cách thay thế tốt hơn?

Gợi ý

Không nên dùng. Có rủi ro sai khoa học, gây hiểu nhầm và vấn đề hình ảnh con người. Nên dùng icon đơn giản, sơ đồ tự vẽ, hoặc ảnh stock có license phù hợp.

PHẦN 15: CHECKLIST POSTER

15.1. Nội dung

• Title ngắn, rõ, phản ánh nghiên cứu.
• Objective có 1 câu.
• Background tối đa 3–4 bullet.
• Methods đủ hiểu, không quá chi tiết.
• Results là phần nổi bật nhất.
• Có số liệu chính.
• Có effect size/CI nếu phù hợp.
• Conclusion thận trọng.
• Implications rõ.
• Limitations có nếu cần.
• References rất ít và đã kiểm chứng.
• Có ethics/funding/AI disclosure nếu cần.

15.2. Thiết kế

• Kích thước đúng yêu cầu hội nghị.
• Font đủ lớn.
• Có visual hierarchy rõ.
• Không quá nhiều chữ.
• Màu sắc nhất quán.
• Biểu đồ dễ đọc.
• Logo dùng đúng quy định.
• QR code hoạt động nếu có.
• Xuất PDF chất lượng cao.
• Đọc được từ 2 mét.

PHẦN 16: CHECKLIST SLIDE PRESENTATION

16.1. Nội dung

• Có opening hấp dẫn.
• Gap rõ.
• Objective rõ.
• Methods đủ nhưng không dài.
• Chỉ trình bày 2–3 kết quả chính.
• Không nhồi toàn bộ Table 1.
• Discussion ngắn, có ý nghĩa.
• Conclusion không phóng đại.
• Có slide limitations.
• Có slide take-home message.
• Có backup slides nếu cần.

16.2. Thiết kế

• 1 slide = 1 ý.
• Title dạng thông điệp.
• Font lớn.
• Ít bullet.
• Biểu đồ rõ.
• Màu nhất quán.
• Không lạm dụng animation.
• Không dùng hình AI sai khoa học.
• Slide cuối có contact.
• Đã chạy thử đúng thời gian.

16.3. Trình bày

• Không đọc nguyên slide.
• Có luyện tập ít nhất 2 lần.
• Có script mở đầu và kết thúc.
• Có chuẩn bị Q&A.
• Có câu trả lời về limitations.
• Có câu trả lời về clinical relevance.
• Có câu trả lời về AI disclosure nếu nghiên cứu dùng AI.
• Kết thúc đúng giờ.

PHẦN 17: PROMPT THƯ VIỆN CHO BÀI 19

Prompt 1: Chuyển abstract thành poster

Dưới đây là abstract nghiên cứu của tôi:

[Dán abstract]

Hãy chuyển thành nội dung poster khoa học gồm:
1. Title ngắn hơn nếu cần
2. Background: tối đa 3 bullet
3. Objective: 1 câu
4. Methods: tối đa 5 bullet
5. Results: tối đa 5 bullet, giữ số liệu chính
6. Conclusions: tối đa 2 bullet
7. Implications: tối đa 3 bullet
8. Suggested visuals
9. Key message 1 câu

Yêu cầu:
- Không thêm dữ liệu ngoài abstract
- Không phóng đại
- Phù hợp poster hội nghị y khoa

Prompt 2: Tạo slide outline

Tôi cần trình bày nghiên cứu này trong 10 phút:

[Dán abstract hoặc manuscript summary]

Hãy tạo outline 10 slide:
- Slide title dạng thông điệp
- 2–3 bullet mỗi slide
- Gợi ý hình/bảng
- Speaker notes 2–3 câu mỗi slide
- Thời lượng từng slide

Yêu cầu:
- Kể thành câu chuyện
- Không quá nhiều Methods
- Tập trung 2–3 kết quả chính
- Kết luận thận trọng

Prompt 3: Viết poster pitch 2 phút

Dưới đây là poster content của tôi:

[Dán nội dung]

Hãy viết script 2 phút để tôi trình bày khi có người ghé xem poster.

Yêu cầu:
- Mở đầu bằng vấn đề lâm sàng
- Nói rõ mục tiêu
- Tóm tắt methods trong 20 giây
- Nhấn mạnh 2 kết quả chính
- Kết thúc bằng ý nghĩa thực hành
- Ngôn ngữ tự nhiên, không đọc như manuscript

Prompt 4: Chuẩn bị Q&A

Tôi sẽ trình bày nghiên cứu sau:

[Dán summary]

Hãy tạo 12 câu hỏi người nghe có thể hỏi:
- 3 câu về Methods
- 3 câu về Statistics
- 3 câu về Interpretation/Limitations
- 2 câu về Clinical implications
- 1 câu về AI use/ethics nếu phù hợp

Với mỗi câu, viết câu trả lời ngắn 30–45 giây, lịch sự và đúng khoa học.

Prompt 5: Kiểm tra slide có quá tải không

Dưới đây là nội dung slide của tôi:

[Dán nội dung từng slide]

Hãy đánh giá:
1. Slide nào quá nhiều chữ?
2. Slide nào có thể chuyển thành hình?
3. Slide title nào nên viết lại theo dạng thông điệp?
4. Slide nào nên đưa vào backup?
5. Có kết luận nào quá mạnh không?
6. Làm sao rút bài nói xuống [x] phút?

PHẦN 18: LỖI THƯỜNG GẶP VÀ CÁCH SỬA

PHẦN 19: BÀI TẬP VỀ NHÀ

Bài tập chính: Poster + Slide Presentation Package

Mỗi học viên chuẩn bị một bộ trình bày nghiên cứu của mình.

Yêu cầu nộp

1. Scientific poster draft
   • Kích thước 90 × 120 cm hoặc theo template hội nghị.
   • Có Background, Objective, Methods, Results, Conclusions.
   • Có ít nhất 1 visual chính.
   • Có disclosure AI/ethics/funding nếu phù hợp.
2. Slide deck 10 phút
   • 10–12 slides.
   • Có slide title dạng thông điệp.
   • Có speaker notes.
   • Có slide limitations.
   • Có slide conclusion/take-home message.
3. Poster pitch 2 phút
   • Script 250–350 từ.
   • Tập trung key message.
4. Q&A preparation
   • Ít nhất 10 câu hỏi có thể gặp.
   • Câu trả lời ngắn cho từng câu.
5. Reflection 150–200 từ
   • AI giúp gì khi làm poster/slide?
   • AI gợi ý sai hoặc chưa phù hợp ở đâu?
   • Bạn đã kiểm tra nội dung/hình ảnh như thế nào?
   • Bạn đã chỉnh gì để phù hợp người nghe Việt Nam?

Mẫu bài nộp rút gọn

Tên nghiên cứu:
Tỷ lệ không tuân thủ thuốc và các yếu tố liên quan ở bệnh nhân tăng huyết áp ngoại trú tại Bệnh viện X.

Key message:
Medication non-adherence was common and linked to low disease knowledge.

Poster:
- Background: 3 bullets
- Methods: Cross-sectional, n=320
- Results: 46.2% non-adherence; low knowledge associated with non-adherence
- Main visual: Bar chart + adjusted OR forest plot
- Conclusion: Routine adherence screening and education may improve outpatient hypertension care.

Slide deck:
10 slides, 10 minutes.

AI use:
ChatGPT was used to shorten poster text and draft speaker notes. All outputs were reviewed and edited by the author. No patient-identifiable data were entered.

PHẦN 20: RUBRIC CHẤM ĐIỂM

PHẦN 21: THÔNG ĐIỆP KẾT THÚC

Bài 19 giúp học viên biến nghiên cứu thành câu chuyện khoa học dễ hiểu, dễ nhớ và có sức thuyết phục.

Hãy nhớ 8 câu:

1. Poster không phải manuscript phóng to.

2. Slide không phải chỗ để chứa toàn bộ bài báo.

3. Người nghe nhớ key message, không nhớ 37 con số.

4. Results phải là ngôi sao của poster; Background chỉ là sân khấu.

5. Một slide tốt có một ý chính, một hình rõ, một câu chuyện ngắn.

6. AI có thể giúp rút gọn và gợi ý bố cục, nhưng dữ liệu và kết luận phải do bạn kiểm soát.

7. Trình bày tốt không phải nói nhiều; trình bày tốt là giúp người nghe hiểu đúng trong thời gian ít.

8. Hội nghị không chỉ để trình bày — đó là nơi tìm đồng nghiệp, mentor, reviewer tương lai và đôi khi cả ý tưởng cho đề tài tiếp theo.

Soạn giả: Jack Doan
Phiên bản: 1.0