Phẫu thuật nội soi triệt sản nữ

I. ĐẠI CƯƠNG
Phẫu thuật này đã được Blundell (Anh) đề xuất từ năm 1827. Năm 1880, Lundgren (Mỹ) thực hiện ca triệt sản đầu tiên sau khi phẫu thuật mổ lấy thai lần 2.

Triệt sản nữ (thắt vòi tử cung) là biện pháp tránh thai hiệu quả nhất, an toàn, kinh tế, đơn giản.

II. NGUYÊN TẮC CHUNG

• Làm tắc thắt vòi tử cung bằng cách thắt và cắt thắt vòi tử cung;
• Đảm bảo tuần hoàn nuôi dưỡng cho thắt vòi tử cung và buồng trứng.

III. CHỈ ĐỊNH

• Do nguyên nhân y tế đơn thuần: bệnh lý mẹ;
• Do nguyên nhân y tế - xã hội: đẻ nhiều lần, đời sống kinh tế khó khăn, nguyện vọng người mẹ không muốn đẻ thêm nữa;
• Do nguyên nhân xã hội hoàn toàn: không muốn có con nữa, phụ thuộc vào nguyện vọng của người phụ nữ hoặc cặp vợ chồng;
• Do yêu cầu của vận động kế hoạch hóa gia đình nhằm giảm dân số.

IV. CHUẨN BỊ

1. Người thực hiện
Bác sĩ chuyên khoa Phụ sản có kinh nghiệm, được đào tạo.

2. Phương tiện
Bộ dụng cụ phẫu thuật nội soi.

3. Người bệnh

• Khám toàn thân và khám chuyên khoa để đánh giá bệnh lý phối hợp;
• Tư vấn cho người bệnh về lý do phẫu thuật, các nguy cơ của phẫu thuật;
• Người bệnh ký cam đoan phẫu thuật;
• Thụt tháo;
• Vệ sinh vùng bụng và âm hộ, thông đái, sát khuẩn thành bụng vùng mổ.

4. Hồ sơ bệnh án
Hồ sơ phẫu thuật theo quy định, có duyệt mổ của lãnh đạo khoa, bệnh viện và phân công phẫu thuật viên.

V. CÁC BƯỚC THỰC HIỆN KỸ THUẬT

 Thì 1: Bơm CO₂

• Điểm chọc kim bơm CO₂ thường ở ngay mép dưới rốn, cũng là nơi chọc trocar đèn soi (đây là điểm chọc phổ biến nhất). Trong ca có sẹo mổ cũ đường trắng giữa dưới rốn thì có thể chọc kim ở vị trí hạ sườn trái hoặc nội soi mở;
• Bơm CO₂ đến áp lực mong muốn (khoảng 15 mmHg);
• Có thể chọc trocar đèn soi trực tiếp ở ngay mép rốn sau đó bơm CO₂.

 Thì 2: Chọc trocar

• Chọc trocar đèn soi (trocar 10 hoặc 5) ở ngay mép rốn và trocar phẫu thuật ở trên vệ.

 Thì 3: Bộc lộ, đánh giá toàn bộ tiểu khung

• Quan sát tử cung, vòi tử cung.

 Thì 4: Triệt sản

• Đốt vòi tử cung bằng dao 2 cực, ở vị trí sát 2 tai vòi;
• Dùng dao 1 cực cắt đôi vòi tử cung ở vị trí vừa đốt bằng dao 2 cực;
• Sau đó dùng dao 2 cực đốt lại 2 đầu mỏm cắt vòi tử cung.

 Thì 5: Rửa ổ bụng (nếu cần) và kiểm tra lại lần cuối

 Thì 6: Rút trocar, khâu da

VI. TAI BIẾN VÀ BIẾN CHỨNG

• Tổn thương hệ tiêu hóa;
• Tổn thương hệ tiết niệu;
• Tổn thương mạch máu;
• Bỏng do điện;
• Chảy máu trong mổ;
• Có thai lại sau triệt sản.