Hút thai đến 12 tuần

I. ĐỊNH NGHĨA
Phá thai bằng phương pháp hút chân không là phương pháp chấm dứt thai nghén bằng cách dùng bơm hút chân không để hút thai trong tử cung từ tuần thứ 6 đến hết tuần thứ 12.

II. CHỈ ĐỊNH
Phá thai từ tuần thứ 6 đến hết tuần thứ 12.

III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

• Không có chống chỉ định tuyệt đối.
• Thận trọng đối với trường hợp đang bị viêm cấp tính đường sinh dục cần được điều trị hoặc chuyển tuyến.
• Chú ý: không được làm thủ thuật tại tuyến xã những ca sau:
  • U xơ tử cung to;
  • Vết mổ ở tử cung;
  • Sau đẻ dưới 6 tháng;
  • Dị dạng đường sinh dục;
  • Các bệnh lý nội – ngoại khoa.

IV. CHUẨN BỊ

1. Người thực hiện
Bác sĩ, y sĩ sản nhi, nữ hộ sinh trung học và cao đẳng được đào tạo về phá thai bằng phương pháp hút chân không. Thủ thuật viên và người phụ rửa tay, mặc áo, đội mũ, khẩu trang, đeo găng vô khuẩn và kính bảo vệ mắt.

2. Phương tiện

• Bộ dụng cụ hút chân không gồm: bơm hút một van, bơm hút hai van, bơm hút MVA plus, các ống hút và dầu bôi trơn;
• Hai kẹp sát khuẩn ngoài và trong;
• Van hoặc mỏ vịt;
• Kẹp cổ tử cung;
• Nến nong;
• Bơm, kim tiêm gây tê tại cổ tử cung;
• Bông gạc và dung dịch sát khuẩn;
• Thuốc giảm đau: Paracetamol 500 mg, Ibuprofen 400 mg; thuốc gây tê tại chỗ Lidocain 1% hoặc Xylocain 1%; thuốc co hồi tử cung; hộp chống choáng;
• Bộ dụng cụ kiểm tra mô sau hút;
• Các phương tiện xử lý dụng cụ và xử lý chất thải.

3. Người bệnh

• Hỏi tiền sử về các bệnh nội ngoại khoa;
• Khám toàn thân;
• Khám phụ khoa;
• Làm test thử thai;
• Siêu âm (nếu cần);
• Tính tuổi thai;
• Tư vấn;
• Khách hàng ký cam kết tự nguyện phá thai (dưới 18 tuổi phải có đơn cam kết của bố hoặc mẹ hoặc người giám hộ);
• Thai từ 9 đến 12 tuần nên chuẩn bị cổ tử cung bằng cách cho ngậm dưới lưỡi 400 mcg Misoprostol, 3 giờ trước khi làm thủ thuật.

V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

• Cho uống thuốc giảm đau và kháng sinh 30 phút trước khi làm thủ thuật;
• Khám xác định kích thước và tư thế tử cung;
• Thay găng vô khuẩn;
• Sát khuẩn ngoài, trải khăn sạch dưới mông;
• Đặt van, bộc lộ cổ tử cung và sát khuẩn cổ tử cung, âm đạo;
• Kẹp cổ tử cung;
• Gây tê cạnh cổ tử cung bằng dung dịch Lidocain 1% hoặc dung dịch Xylocain 1%;
• Đo buồng tử cung bằng ống hút;
• Nong cổ tử cung (nếu cần);
• Hút thai;
• Kiểm tra chất hút;
• Đánh giá thủ thuật đã hoàn thành;
• Có thể đặt dụng cụ tử cung ngay sau khi hút thai nếu đảm bảo buồng tử cung sạch, không có chống chỉ định và khách hàng lựa chọn biện pháp này;
• Sát khuẩn âm đạo cổ tử cung;
• Gửi xét nghiệm giải phẫu bệnh lý những ca kiểm tra mô không thấy rau thai.

VI. THEO DÕI VÀ XỬ TRÍ TAI BIẾN

1. Theo dõi

• Theo dõi mạch, huyết áp và ra máu âm đạo ít nhất 30 phút sau thủ thuật;
• Kê đơn kháng sinh;
• Tư vấn sau thủ thuật;
• Hẹn khám lại sau hai tuần.

2. Tai biến và xử trí

• Tai biến sớm: choáng, chảy máu, thủng tử cung, rách cổ tử cung;
• Tai biến muộn: nhiễm khuẩn, sót thai, sót rau, dính buồng tử cung;

Xử trí:

• Xử trí theo phác đồ cho từng tai biến;
• Thủng tử cung: nếu lỗ thủng nhỏ, không chảy máu, đảm bảo buồng tử cung sạch, cho kháng sinh, thuốc co hồi tử cung, theo dõi toàn trạng;
• Nếu lỗ thủng to, có chảy máu trong hoặc chảy máu ra ngoài nhiều kèm theo tổn thương các tạng trong ổ bụng phải phẫu thuật khâu lỗ thủng, phục hồi tổn thương các tạng (nếu có);
• Rách cổ tử cung: chèn bấc gạc hoặc khâu vết rách;
• Nhiễm khuẩn sau hút thai: điều trị kháng sinh;
• Sót rau, sót thai: hút lại buồng tử cung, điều trị kháng sinh;
• Dính buồng tử cung sau hút: phải nong buồng tử cung, cho vòng kinh nhân tạo, đặt vòng chống dính hoặc phẫu thuật để tách dính.