1. Nhận thức đúng về mức độ rủi ro của tiêu chí D2.4
D2.4 là một trong những tiêu chí liên quan trực tiếp đến an toàn người bệnh ở mức độ cao nhất. Sai sót trong xác định người bệnh không chỉ gây lỗi kỹ thuật, mà có thể dẫn đến:
Can thiệp nhầm người bệnh.
Phẫu thuật, thủ thuật sai người, sai vị trí.
Nhầm trẻ sơ sinh, nhầm mẫu bệnh phẩm.
Tổn hại nghiêm trọng về thể chất, tinh thần, thậm chí tử vong.
Do đó, triển khai D2.4 không được phép hình thức, và đoàn kiểm tra thường đánh giá tiêu chí này với mức độ thận trọng rất cao.
2. Rà soát toàn bộ các điểm có nguy cơ nhầm lẫn người bệnh
Việc đầu tiên bệnh viện cần làm là xác định rõ những “điểm chạm” có nguy cơ nhầm lẫn người bệnh, thay vì chỉ tập trung vào phòng mổ.
Các khâu cần rà soát bao gồm:
Tiếp đón – đăng ký khám bệnh.
Lấy mẫu xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, thăm dò chức năng.
Phát thuốc, cấp phát vật tư, máu và chế phẩm máu.
Thủ thuật, phẫu thuật.
Chăm sóc, bàn giao người bệnh nội trú.
Khoa Sản – Sơ sinh (nguy cơ rất cao).
Trường hợp người bệnh không thể tự trả lời (hôn mê, trẻ nhỏ, sa sút trí tuệ).
Kết quả rà soát này là nền tảng để triển khai toàn bộ D2.4.
3. Xây dựng nguyên tắc thống nhất về xác định người bệnh
Bệnh viện cần thống nhất và phổ biến rõ các nguyên tắc cốt lõi, ví dụ:
Không xác định người bệnh chỉ bằng số giường, vị trí nằm, hoặc nhận dạng bằng mắt.
Phải sử dụng tối thiểu hai thông tin định danh độc lập (ví dụ: họ tên – năm sinh).
Thông tin xác nhận phải được đối chiếu chủ động, không hỏi dạng gợi ý.
Với người bệnh không thể trả lời, phải xác nhận qua người nhà hợp pháp và hồ sơ.
Nguyên tắc này phải được áp dụng nhất quán cho mọi loại dịch vụ.
4. Chuẩn hóa quy trình xác định và khẳng định đúng người bệnh
Sau khi thống nhất nguyên tắc, bệnh viện cần:
Xây dựng hoặc rà soát quy trình/quy định xác định đúng người bệnh trước khi cung cấp dịch vụ.
Quy định rõ:
Ai là người thực hiện xác nhận.
Xác nhận ở thời điểm nào.
Xác nhận bằng cách nào.
Không để quy trình chỉ áp dụng cho phẫu thuật, mà áp dụng cho tất cả dịch vụ có nguy cơ.
Đây là yêu cầu then chốt của các tiểu mục D2.4.2, D2.4.4, D2.4.7.
5. Chuẩn hóa công cụ hỗ trợ xác định người bệnh
Triển khai D2.4 hiệu quả không thể chỉ dựa vào trí nhớ và ý thức cá nhân.
Bệnh viện cần:
Thiết kế bảng tóm tắt các bước xác định người bệnh, treo tại vị trí dễ thấy.
Xây dựng bảng kiểm xác nhận người bệnh trước dịch vụ.
Chuẩn hóa nhãn, phiếu, vòng tay, mã số/mã vạch người bệnh.
Đối với bệnh viện có điều kiện, cần lồng ghép giải pháp công nghệ thông tin (HIS, LIS, PACS, mã vạch).
6. Tổ chức đào tạo và hướng dẫn thực hành tại chỗ
Đào tạo D2.4 cần tập trung vào:
Tình huống thực tế dễ nhầm lẫn, không đào tạo chung chung.
Hướng dẫn cách hỏi – đối chiếu – xác nhận đúng.
Nhấn mạnh các hậu quả nghiêm trọng đã từng xảy ra (ẩn danh).
Hình thức hiệu quả nhất:
Đào tạo ngắn tại khoa/phòng.
Quan sát – chỉnh sửa trực tiếp trong quá trình làm việc.
7. Triển khai áp dụng thực tế và giám sát tuân thủ
Sau khi ban hành quy định và công cụ:
Phải triển khai thực hành thực tế tại các khoa/phòng.
Tổ chức giám sát:
Định kỳ.
Đột xuất.
Ngẫu nhiên, không báo trước.
Giám sát không nhằm “bắt lỗi”, mà nhằm:
Phát hiện lỗ hổng hệ thống.
Điều chỉnh cách làm cho phù hợp thực tế.
8. Ghi nhận, theo dõi và phân tích các trường hợp nhầm lẫn (nếu có)
D2.4 không yêu cầu bệnh viện phải có sự cố, nhưng nếu có:
Phải ghi nhận đầy đủ.
Phân tích nguyên nhân.
Có biện pháp phòng ngừa không để lặp lại.
Đặc biệt, các sự cố nhầm lẫn người bệnh được coi là sự cố nghiêm trọng, cần được lãnh đạo bệnh viện theo dõi sát.
9. Đánh giá định kỳ và cải tiến liên tục
Ít nhất mỗi năm một lần, bệnh viện cần:
Rà soát toàn bộ hệ thống xác định người bệnh.
Đánh giá mức độ tuân thủ.
Xác định các nguy cơ mới phát sinh.
Triển khai cải tiến phù hợp.
D2.4 chỉ đạt điểm bền vững khi:
Việc xác định đúng người bệnh trở thành thói quen nghề nghiệp, không phải yêu cầu kiểm tra.
Xác định đúng người bệnh không phải là thao tác hành chính, mà là hàng rào an toàn cuối cùng trước khi gây tổn hại không thể đảo ngược cho người bệnh.
- Đăng nhập để gửi ý kiến
