Cắt nhiều đoạn ruột non

I. ĐẠI CƯƠNG
Phẫu thuật cắt nhiều đoạn ruột non được áp dụng điều trị những tổn thương ruột non nhiều đoạn như: polyp ruột non, u ruột non, viêm túi thừa ruột non, chấn thương và vết thương ruột non. Nguyên tắc cắt nhiều đoạn ruột non giống như cắt 1 đoạn ruột non (miệng nối kín, không căng, cấp máu tốt) nhưng cân nhắc về khoảng cách giữa các thương tổn để quyết định cắt nhiều đoạn ruột non hay cắt liền 1 đoạn ruột non lấy bỏ hết thương tổn và bảo đảm đoạn ruột còn lại đủ dài để tránh hội chứng ruột ngắn.

II. CHỈ ĐỊNH

• Tổn thương nhiều đoạn ruột trong chấn thương, vết thương bụng.
• Viêm túi thừa ruột non nhiều vị trí
• U ruột non, polyp ruột non nhiều vị trí

III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

• Người bệnh già yếu, suy kiệt, chống chỉ định phẫu thuật
• Tổn thương rộng dự kiến đoạn ruột non còn lại ngắn dưới 60 cm

IV. CHUẨN BỊ

1. Người thực hiện: Kíp phẫu thuật viên tiêu hóa và kíp bác sỹ gây mê hồi sức, kỹ thuật viên có kinh nghiệm.

2. Người bệnh

• Các xét nghiệm cơ bản chẩn đoán.
• Siêu âm bụng hoặc CT bụng trong những trường hợp khó.

3. Phương tiện: Bộ dụng cụ mổ mở đại phẫu tiêu hóa, chỉ khâu…

4. Thời gian phẫu thuật dự kiến: 90 phút

V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

1. Tư thế: nằm ngửa, đặt sonde bàng quang.

2. Vô cảm: gây mê nội khí quản.

3. Kĩ thuật: Phẫu thuật viên đứng bên phải người bệnh, hai người phụ đứng bên đối diện

• Thì 1: mở bụng đường trắng giữa trên dưới rốn, đánh giá tổn thương ruột non, xác định chính xác vị trí, số lượng thương tổn và tình trạng ổ bụng (dịch ổ bụng, tình trạng phúc mạc, di căn hạch, di căn các tạng khác…)
• Thì 2: cắt đoạn ruột non và mạc treo tương ứng (tùy tổn thương ruột non mà cắt rộng mạc treo hay không), phục hồi lưu thông tiêu hoá bằng miệng nối ruột – ruột tận – tận hoặc bên – bên, khâu 1 lớp hoặc 2 lớp, mũi rời hoặc khâu vắt tùy theo thói quen của phẫu thuật viên. Việc cắt các đoạn ruột non khác được lặp lại tương tự. Có thể làm mở thông ruột non để bảo vệ miệng nối tùy tình trạng miệng nối.
• Thì 3: Kiểm tra cầm máu, lau bụng, đặt dẫn lưu nếu cần thiết, đóng bụng theo lớp giải phẫu.

VI. THEO DÕI VÀ NGUYÊN TẮC XỬ LÝ TAI BIẾN, BIẾN CHỨNG

1. Theo dõi: Theo dõi như mọi trường hợp phẫu thuật đường tiêu hóa nói chung.

2. Biến chứng

• Chảy máu: chảy máu trong ổ bụng, cần theo dõi sát, cần thiết phải phẫu thuật lại ngay.
• Tắc ruột sau mổ: kiểm tra xem do giãn ruột cơ năng hay tắc ruột cơ học. Nếu do nguyên nhân cơ học phải mổ kiểm tra và xử lý nguyên nhân.
• Áp xe hoặc viêm phúc mạc do rò, bục miệng nối: điều trị nội hoặc phẫu thuật lại tùy thuộc mức độ của biến chứng.