Sinh thiết tổn thương vú được định vị bằng kim dây

1. ĐỊNH NGHĨA

Là một trong những phẫu thuật các tổn thương không sờ thấy ở vú, được xem như là sự phát triển của chiến dịch phát hiện sớm ung thư vú.
Những tổn thương không sờ thấy trên lâm sàng, được phát hiện qua chụp vú hoặc trên siêu âm. Đó là những tổn thương nghi ngờ, đám mờ co kéo hoặc những dạng tổn thương lắng đọng vi vôi hóa… Theo Le GAL, chia ra 5 typ vi vôi hóa mà độ ác tính tăng dần từ typ 1 đến typ 5.
Trong các trường hợp này, rất khó xác định được tổn thương trên lâm sàng, bác sỹ chẩn đoán hình ảnh sẽ xác định vị trí này bằng cách định vị kim dây (dây kim loại có móc hình lưỡi câu ở đầu), vùng lắng đọng calci được đánh dấu bởi thước đo định vị, người ta sẽ tính toán và kiểm soát vị trí của đầu móc kim dây với vị trí của thương tổn bằng cách chụp phim thẳng cùng với chụp phim nghiêng.

2. CHỈ ĐỊNH

Tổn thương nghi ngờ trên chẩn đoán hình ảnh: film chụp vú hoặc siêu âm, không sờ thấy trên lâm sàng.

3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH

Không có chống chỉ định tuyệt đối

4. CHUẨN BỊ

4.1. Người thực hiện

- Một bác sỹ ngoại khoa chuyên khoa ung thư vú
- Một bác sỹ phụ mổ
- Một bác sỹ chẩn đoán hình ảnh
- Một điều dưỡng dụng cụ

4.2. Phương tiện

- Bộ dụng cụ tiểu phẫu chuyên khoa
- Săng, toan vô trùng
- Dụng cụ sát khuẩn
- Thuốc sát khuẩn, thuốc tê
- Găng tay, áo mổ, mũ, khẩu trang vô trùng
- Đèn mổ, bàn mổ
- Kim dây, máy chụp vú, thước đo
Được thực hiện tại phòng mổ có hệ thống cấp cứu tại chỗ

4.3. Người bệnh: 

như chuẩn bị cho người bệnh làm tiểu phẫu thuật
Ký giấy cam kết mổ, làm hồ sơ bệnh án, làm các xét nghiệm cơ bản đánh giá toàn trạng cũng như loại trừ các bệnh phối hợp.

5. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH

- Cho người bệnh nằm ngửa trên bàn mổ.
- Sát khuẩn rộng vùng nghi ngờ tổn thương.
- Rạch da thật nhỏ để luồn kim dây
- Chụp film các tư thế thẳng nghiêng để đánh giá xem đầu kim đã vào vùng tổn thương nghi ngờ, “định vị” được tổn thương. Lưu ý có thể chụp nhiều film để xác định vị trí nghi ngờ đã được đánh dấu.
- Rạch da như mổ lấy nhân xơ tuyến vú: chú ý vấn đề thẩm mỹ, lấy được hết tổn thương nghi ngờ
- Khâu phục hồi tuyến vú, nếu vết mổ rộng, có thể đặt dẫn lưu
- Chụp lại bệnh phẩm: xem đã lấy hết, lấy đúng tổn thương hay chưa
- Gửi bệnh phẩm làm xét nghiệm giải phẫu bệnh.

6. XỬ TRÍ TAI BIẾN

6.1. Lo lắng hốt hoảng

- Giải thích kĩ trước khi làm thủ thuật
- Động viên, trấn an, nói chuyện…

6.2. Chảy máu sau mổ

- Mở lại vết mổ và cầm máu lại
- Băng ép sau khi kết thúc phẫu thuật

6.3. Đau, choáng do đau

Dùng giảm đau đường tiêm truyền perfalgan 1g x 2 lọ cho người bệnh. Nếu không hết đau, có thể dùng tiền mê bằng dolargan, thở ô xy…

6.4. Sốc do thuốc tê: 

xử trí như sốc phản vệ